با شروع بارندگی، کافی است چند قطره باران روی آسفالت خیابان ها بنشیند تا بسیاری از مسیرهای شهری با ترافیک سنگین روبه رو شوند؛ اتفاقی که در نگاه اول شاید فقط نتیجه کاهش سرعت خودروها به نظر برسد، اما بررسی های علمی نشان می دهد بارندگی از چند مسیر مختلف، ظرفیت عبور و مرور را کاهش می دهد و احتمال شکل گیری ترافیک را افزایش می دهد.
برمبنای گزارش اداره فدرال بزرگراه های آمریکا (FHWA)، بارش با خیس کردن سطح جاده، میزان چسبندگی لاستیک خودرو به آسفالت را می کاهد. در چنین شرایطی رانندگان برای کنترل بهتر خودرو و پیشگیری از تصادف، سرعت خویش را پایین می آورند. از طرف دیگر، باران شدید میدان دید رانندگان را محدود می کند و تشخیص موانع، عابران پیاده و خودرو های اطراف را دشوارتر می سازد.
کاهش سرعت، نخستین عامل تشکیل ترافیک
یکی از مهم ترین علل افزایش ترافیک در ایام بارانی، پایین آمدن سرعت حرکت خودروهاست. رانندگان در مسیرهای خیس ناچارند با احتیاط بیشتری حرکت کنند و فاصله خویش را با خودروی جلویی بالا برند. همین مساله سبب می شود تعداد خودروهایی که در یک بازه زمانی مشخص می توانند از یک مسیر عبور کنند، کاهش پیدا کند.
گزارش FHWA نشان میدهد سرعت خودرو ها در مسیرهای شریانی شهری هنگام خیس بودن سطح جاده ممکنست بین ۱۰ تا ۲۵ درصد کاهش پیدا کند. در بزرگراه ها هم سرعت حرکت خودرو ها در بارش شدید بین ۳ تا ۱۷ درصد کمتر می شود.
چرا یک ترمز ناگهانی می تواند ترافیک چند کیلومتری ایجاد کند؟
در شرایط بارندگی، رانندگان معمولا فاصله بیشتری با خودروی جلویی حفظ می کنند و نسبت به تغییر سرعت خودرو های اطراف واکنش محتاطانه تری نشان می دهند. این رفتار بااینکه برای افزایش ایمنی ضروریست، اما می تواند جریان حرکت خودرو ها را مختل کند.
بعنوان مثال، وقتی یک خودرو در بزرگراه ناگهان سرعت خویش را می کاهد، خودرو های پشت سر هم ملزم به ترمز گرفتن می شوند. این واکنش ممکنست بصورت زنجیره ای به خودرو های عقب تر منتقل شود و حتی بدون وقوع تصادف، موجی از کندی حرکت و توقف بوجود آورد.
آب گرفتگی؛ عامل دیگری برای قفل شدن خیابان ها
بارش شدید در بعضی معابر سبب آب گرفتگی و محدود شدن مسیر عبور خودرو ها می شود. در چنین شرایطی ممکنست یک یا چند خط عبور عملا از دسترس بیرون برود و تمام خودرو ها به خطوط باقیمانده هدایت بشوند. این اتفاق خصوصاً در بزرگراه ها و خیابان های پرتردد، ظرفیت عبور و مرور را به شدت می کاهد.
پژوهشی انتشار یافته در نشریه مهندسی حمل و نقل آمریکا هم نشان میدهد افزایش شدت بارش و عمق آب گرفتگی می تواند تراکم خودرو ها را افزایش دهد و جریان ترافیک را در بخشهایی از شبکه معابر مختل کند.
باران ظرفیت خیابان ها را هم کاهش می دهد
برمبنای داده های مورد استناد اداره فدرال بزرگراه های آمریکا، بارش علاوه بر کاهش سرعت، ظرفیت عبور خودرو ها را هم پایین می آورد. درنتیجه حتی اگر تعداد خودرو های واردشده به خیابان تغییری نکند، همان مسیر در شرایط بارانی توان عبور تعداد کمتری خودرو را خواهد داشت.
به همین دلیل، ترافیک روزهای بارانی تنها حاصل افزایش تعداد خودرو ها نیست؛ بلکه تلفیقی از کاهش سرعت، محدودیت دید، افزایش فاصله ایمنی، ترمزهای مکرر و آب گرفتگی معابر است که سبب می شود خیابان ها و بزرگراه ها زودتر از روزهای عادی با ازدحام رو به رو شوند.
در نتیجه، مدیریت ترافیک در روزهای بارانی فقط به رفتار رانندگان وابسته نیست؛ وضعیت زهکشی معابر، اطلاع‌رسانی درباره‌ی آب‌گرفتگی و تنظیم چراغ‌های راهنمایی نیز می‌توانند در کاهش اختلال مؤثر باشند. باران و آب‌گرفتگی با کم‌کردن ظرفیت عبور مسیرها، زمان سفر را افزایش می‌دهند؛ به همین دلیل، پیش‌بینی وضعیت راه‌ها و اعلام مسیرهای جایگزین می‌تواند از تجمع خودروها در نقاط بحرانی بکاهد. رانندگان هم می‌توانند با چند اقدام ساده، از تشدید ترافیک و خطر تصادف جلوگیری کنند: پیش از حرکت وضعیت مسیر را بررسی کنند، سرعت را با شرایط جاده و دید تنظیم کنند و فاصله‌ی بیشتری با خودروی جلویی نگه دارند. ترمزگیری و تغییر مسیر ناگهانی، به‌ویژه در مسیرهای خیس، احتمال ایجاد واکنش زنجیره‌ای را بیشتر می‌کند؛ حرکت آرام و پیش‌بینی‌پذیر به روان‌تر ماندن جریان ترافیک کمک می‌کند.
منبع: هم ماشین