زوکس، رویای آمازون برای تسخیر خیابان ها بدون راننده

شرکت «زوکس» (Zoox) یکی از پیشگامان صنعت خودروهای کاملاً خودران و تاکسی‌های روباتیک (Robotaxi) است که از سال ۲۰۲۰ به عنوان زیرمجموعه‌ای از شرکت بزرگ آمازون فعالیت می‌کند. برخلاف بسیاری از رقبا که سیستم‌های خودران را روی خودروهای متداول سوار می‌کنند، زوکس استراتژی متفاوتی در پیش گرفته و خودروهایی را از پایه (Purpose-built) و بدون هیچ‌گونه کنترل‌کننده انسانی طراحی کرده است.

 

اکنون شرکت «زوکس» رسماً از ورود به مرحله تجاری‌سازی خدمات خود خبر داد. طبق اعلام رسمی این شرکت، از دوشنبه هفته آینده، سرویس تاکسی‌های روباتیک و تمام‌خودران زوکس در شهر لاس‌وگاس فعال شده و مسافران در قبال دریافت این خدمات کرایه پرداخت خواهند کرد. این رویداد گامی کلیدی برای آمازون در راستای ورود به بازار پررقابت ناوگان‌های خودران و حمل‌ونقل اشتراکی محسوب می‌شود.

 

این تصمیم متعاقب دستاوردی حقوقی و فنی برای زوکس اتخاذ شد؛ این شرکت موفق گردید مجوز رسمی و معافیت ویژه‌ای از سازمان ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا دریافت کند. این معافیت به زوکس اجازه می‌دهد خودروهایی را روانه خیابان‌های عمومی کند که به‌طور کامل فاقد فرمان، پدال گاز و ترمز، یا هرگونه ابزار کنترل انسانی هستند. زوکس اولین شرکتی است که موفق به کسب این سطح از مجوز فدرال برای خودروهای بدون راننده طراحی‌شده از پایه (Built-from-scratch) شده است؛ دستاوردی که مسیر استقرار تجاری ناوگان آن را کاملاً هموار ساخت.

 

برخلاف رقبا که فناوری خودران را روی خودروهای تولیدی موجود (نظیر شاسی‌بلندهای مرسدس یا جگوار) پیاده‌سازی می‌کنند، خودروی تمام‌الکتریکی زوکس از ابتدا برای حمل‌ونقل شهری خودران طراحی شده است. بدنه کعبی‌شکل و متقارن این خودرو نمایانگر طرحی شبیه به کالسکه‌های مدرن است که در آن دو ردیف صندلی به‌صورت روبروی هم قرار گرفته‌اند و ظرفیت پذیرش ۴ مسافر را دارند. زوکس تا پیش از این، سرویس خود را به‌صورت رایگان و آزمایشی در شهرهایی چون لاس‌وگاس، سان‌فرانسیسکو، آستین و میامی ارزیابی کرده بود تا ایمنی و کارایی آن را به حداکثر برساند.

 

بر اساس جزئیات منتشرشده از سوی زوکس، نرخ‌گذاری این سرویس در لاس‌وگاس مشابه سطح خدمات "Comfort" در اپلیکیشن‌های تاکسی اینترنتی رایج (مانند اوبر و لیفت) تعیین شده است. خدمات سطح راحتی معمولاً شامل خودروهای جدیدتر، جادارتر و با کیفیت سواری بالاتر است که کرایه آن‌ها حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از سرویس‌های استاندارد گران‌تر است. اگرچه لاس‌وگاس نخستین مقصد تجاری زوکس است، اما این شرکت هنوز جدول زمانی مشخصی برای پولی‌سازی خدمات خود در سایر شهرهای آمریکا ارائه نکرده است.

 

شروع به کار رسمی زوکس رقابت در بازار تاکسی‌های روباتیک را به اوج می‌رساند. در حال حاضر، شرکت «وایمو» (Waymo) متعلق به آلفابت/گوگل پیشتاز این عرصه است و در شهرهایی مانند فینیکس، سان‌فرانسیسکو و لس‌آنجلس به ارائه خدمات تجاری می‌پردازد. از سوی دیگر، تسلا نیز با معرفی روبوتاکسی اختصاصی خود (Cybercab) و توسعه سیستم‌های خودران پیشرفته، فشار بر سایر بازیگران بازار را افزایش داده است. با ورود آمازون و زوکس به این چالش، رقابت غول‌های فناوری برای تصاحب سهم بیشتر از آینده حمل‌ونقل شهری بیش از هر زمان دیگری جدی شده است.